നിർമ്മൽ പുരസ്കാരം
ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ ശുചിത്വവും (Sanitation) ആരോഗ്യകരമായ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെക്കുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് (ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ) ഭാരത സർക്കാർ നൽകുന്ന അംഗീകാരമാണ് നിർമ്മൽ ഗ്രാമ പുരസ്കാരം. ഈ പുരസ്കാരം, ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യയെ വെളിയിട വിസർജ്ജനമുക്തമാക്കുക (Open Defecation Free - ODF), എല്ലാ വീടുകളിലും കക്കൂസുകൾ ഉറപ്പുവരുത്തുക, ഖര-ദ്രവ മാലിന്യ സംസ്കരണം (Solid and Liquid Waste Management) എന്നിവയിൽ മികച്ച വിജയം നേടുന്ന പഞ്ചായത്തുകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. 2003-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതി, ഗ്രാമങ്ങളിലെ ശുചിത്വത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം പൊതുസമൂഹത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനും, അതുവഴി മെച്ചപ്പെട്ട ആരോഗ്യവും ജീവിതനിലവാരവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. ഈ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്നതിലൂടെ പഞ്ചായത്തുകൾക്ക് കാഷ് അവാർഡുകളും മറ്റ് അംഗീകാരങ്ങളും ലഭിക്കുകയും, ഇത് കൂടുതൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.